माहिती तंत्रज्ञान कायदा (IT Act, 2000) आणि नव्याने लागू झालेली भारतीय न्याय संहिता (BNS) या दोन्ही कायद्यांमध्ये सायबर-संबंधित गुन्ह्यांचा सामना करण्यासाठी कायदेशीर तरतुदी आहेत. माहिती तंत्रज्ञान कायदा माहिती तंत्रज्ञानविषयक कायद्याद्वारे 'तंत्रज्ञानावर आधारित लिंग-आधारित हिंसाचारा'शी (TFGBV) संबंधित बाबी हाताळतो, तर भारतीय न्याय संहिता (BNS) पाठलाग करणे (stalking), मानहानी आणि गुन्हेगारी स्वरूपाची धमकी देणे यांसारख्या गुन्ह्यांची व्याख्या करते
मदतीसाठी माजलिस कायदेविषयक केंद्र शी संपर्क करा. हे केंद्र भारतातील कोणत्याही वर्गातील किंवा समुदायातील महिला आणि मुलांना न्याय मिळवून देण्यासाठी सामाजिक आणि कायदेशीर मदत करतं.
अपॉइंटमेंट घेण्यासाठी +91 75067 32641 वर फोन करा (सोमवार ते शुक्रवार, सकाळी 11:00 ते संध्याकाळी 7:00).
इतर फोन नंबर: 9167327515, 9820630477
संबंधित कायदे आणि केसचा इतिहास
-
बीएनएस किंवा आयटी कायदा मधली संबंधित कलमं:
आयटी कायदा, 2000 मधील कलम 67A (अश्लीलता): ऑनलाइन किंवा इलेक्ट्रॉनिक माध्यमातून अश्लील किंवा लैंगिक सामग्री पोस्ट करणं किंवा पाठवणं. रिव्हेंज पॉर्न, डीपफेक किंवा फोटो बदलून वापरण्याच्या प्रकरणांमध्ये हे कलम वापरलं जाऊ शकतं.
बीएनएस, 2023 मधील कलम 79 (स्त्रीच्या शीलाचा अपमान): एखाद्या महिलेचा अपमान करण्यासाठी केलेले शब्द, हावभाव किंवा कृती यावर लागू होतं.
बीएनएस, 2023 मधील कलम 294 (अश्लीलता): अश्लील सामग्री शेअर करणं किंवा जवळ ठेवणं यावर लागू होतं.
बीएनएस, 2023 मधील कलम 77 (व्हॉययुरिझम): एखादी महिला खाजगी कृती करत असताना, तिला कोणी पाहणार नाही अशी अपेक्षा असताना तिचा फोटो/व्हिडिओ काढणं किंवा तिच्यावर नजर ठेवणं.
बीएनएस, 2023 मधील कलम 351 (गुन्हेगारी धमकी): एखाद्याची बदनामी करण्याची धमकी देऊन त्याला/तिला नात्यात राहायला किंवा लैंगिक कृती करायला भाग पाडणं, जरी ते कायद्याने करायचं बंधन नसतं.
आयटी कायदा, 2000 मधील कलम 66E (गोपनीयतेचा भंग): परवानगीशिवाय खाजगी फोटो काढणं, पोस्ट करणं किंवा पाठवणं यावर कारवाई करता येते.
आधीचा कोर्टाचा निकाल:
पश्चिम बंगाल राज्य विरुद्ध अनिमेष बक्सी २०१७
रिव्हेंज पॉर्न आणि ब्लॅकमेलिंगच्या केसचा पश्चिम बंगालमधल्या तामलुक सत्र न्यायालयाने निकाल दिला.
कोर्टाने पीडितेच्या बाजूने निर्णय देऊन आरोपीला 5 वर्षांची जेलची शिक्षा आणि रु. 9000 दंड केला. आरोपीवर आयपीसी मधील 354A, 354C, 354, 509 आणि आयटी कायदा मधील 66E, 66C, 67, 67A ही कलमं लावण्यात आली.
केसमध्ये नेमकं काय घडलं:
नात्यात असताना पीडितेने स्वतःचे काही खाजगी फोटो आणि व्हिडिओ शेअर केले होते.
तिने त्याच्याशी ब्रेकअप केल्यानंतर, त्याने तिच्यासोबत राहण्यासाठी तिला ब्लॅकमेल केलं आणि तिची व तिच्या कुटुंबाची संवेदनशील माहिती असलेले फोटो/व्हिडिओ पॉर्न साइट्सवर टाकले.
-
बीएनएस किंवा आयटी कायदा मधली संबंधित कलमं:
बीएनएस, 2023 मधील कलम 79 (स्त्रीच्या शीलाचा अपमान): एखाद्या महिलेचा किंवा ओळखता येणाऱ्या महिलांच्या गटाचा अपमान करण्यासाठी केलेली कृती, बोलणं किंवा कमेंट यावर लागू होतं. यात महिलेचा अपमान करण्यासाठी पाठवलेले आक्षेपार्ह, धमकीचे किंवा अश्लील ऑनलाइन मेसेज आणि ई-मेल येतात.
बीएनएस, 2023 मधील कलम 351 (गुन्हेगारी धमकी): एखाद्याला घाबरवण्यासाठी किंवा त्याला/तिला नको असलेली गोष्ट करायला भाग पाडण्यासाठी ऑनलाइन धमकी देणं. ऑनलाइन धमक्यांवर हे लागू होतं.
बीएनएस, 2023 मधील कलम 356 (बदनामी): एखाद्याची बदनामी करून त्याच्या/तिच्या प्रतिष्ठेला नुकसान पोहोचवणारी माहिती किंवा कमेंट. यात बदनामीच्या पोस्ट, ऑनलाइन अफवा आणि सोशल मीडियावरील वाईट हेतूच्या कमेंट्स येतात.
आयटी कायदा मधील कलम 66C (ओळख चोरी): दुसऱ्याच्या नावाने बनावट प्रोफाइल तयार करणं, त्याची/तिची बदनामी करणं किंवा ऑनलाइन बुलिंग करणं यावर लागू होतं.
-
बीएनएस किंवा आयटी कायदा मधली संबंधित कलमं:
बीएनएस, 2023 मधील कलम 77 (व्हॉययुरिझम): एखादी महिला खाजगी कृती करत असताना तिला कोणी पाहणार नाही अशी अपेक्षा असते. अशा वेळी तिचा फोटो/व्हिडिओ काढणं किंवा लपून पाहणं यावर हे कलम लागू होतं.
खाजगी कृती म्हणजे अशी कृती जी अशा जागी केली जाते जिथे गोपनीयता अपेक्षित असते—उदा. शरीराचे खाजगी भाग उघडे असणे किंवा फक्त अंतर्वस्त्रांनी झाकलेले असणे, टॉयलेट वापरणे किंवा सार्वजनिक ठिकाणी सहसा न केली जाणारी लैंगिक कृती करणे. -
बीएनएस किंवा आयटी कायदा मधली संबंधित कलमं:
बीएनएस, 2023 मधील कलम 78: एखाद्या महिलेच्या ऑनलाइन ॲक्टिव्हिटीवर नजर ठेवणं, तिचा ऑनलाइन पाठलाग करणं किंवा तिने नको सांगूनही तिला संपर्क करत राहणं.
यात इंटरनेट, ई-मेल किंवा इतर इलेक्ट्रॉनिक माध्यमातून महिलेवर नजर ठेवणं येतं.ऑनलाइन पाठलाग वाढून प्रत्यक्ष जबरदस्तीचा संपर्क झाला किंवा तंत्रज्ञान वापरून एखाद्या महिलेला नको असलेल्या खाजगी/अंतरंग परिस्थितीत जबरदस्तीने आणलं गेलं, तर बीएनएस, 2023 मधील कलम 74 लागू होऊ शकतं.
-
बीएनएस किंवा आयटी कायदा मधली संबंधित कलमं:
आयटी कायदा, 2000 मधील कलम 66E: एखाद्याच्या परवानगीशिवाय त्याचा/तिचा फोटो काढणं, पोस्ट करणं किंवा पाठवणं.
आयटी कायदा, 2000 मधील कलम 72: संबंधित व्यक्तीची परवानगी नसताना तिची ऑनलाइन माहिती किंवा इलेक्ट्रॉनिक रेकॉर्ड उघड करणं. परवानगीशिवाय वैयक्तिक, गुप्त किंवा संवेदनशील माहिती मिळवणं.